سپس منابع مادى و اقتصادىشان را به يغما برد . آن خواب ديرينه و اين هجوم استعمار ، ملتهاى اسلامى را روز به روز اسيرتر و خودباخته‌تر ساخت . اينك قريب يك قرن است كه تحولات فرهنگى و اجتماعى و سياسى جهان ، تكان و بيدارباش مجددى به اين ملتها داده است . آنها از يك طرف با بينشى جديد به توحيد و اسلام و داعيه‌هاى آن نگريستند و يك دنيا حقايق نوين كشف كردند ، و از جانب ديگر مشاهدهء وضع موجود مسلمين و تفرقه‌ها و محروميتها و عقب ماندگىها درد و طلب نوينى در اين مردم ايجاد كرده و مىكند . از طرف ديگر ، ما شاهد جوشش و حركتى در كشورهاى اسلامى اسير هستيم . شعارها و داعيه‌هاى توحيدى و آزاديبخش اسلام ، نه تنها مسلمين بلكه هر قوم ستم كشيدهء ديگر را كه با اين تعاليم آشنايى مىيابند به جنبش و پويايى درمىآورد . در كشورهاى آفريقايى نوبنياد و نيز در كشورهاى عربى تحت استعمار ، اسلام به صورت ايدئولوژى نهضت و قيام محرومين درآمده است . تمدن غرب نيز كه از قرنها پيش در خفا و علن با اسلام مىجنگد ، با مشاهدهء اين پديده به جنب و جوش افتاده است ؛ يعنى غرب بورژوا و استعمارگر با بلوك شرق ماركسيست از در همزيستى مسالمت آميز در مىآيد و از جانب ديگر با اتحاد ذاتى با صهيونيسم ، دولتى در قلب ملل اسلامى ايجاد مىكند و نيز در تلاش براى به دست آوردن دل پيروان اديان ديگر چون بودائيان و زرتشتيان و . . . مىباشد . اكنون چنين به نظر مىرسد كه غرب مشغول تجهيز و اتحاد تمام قواى ضد اسلام و ضد عدالت عليه اسلام و مسلمين است . به همين جهت دم به دم و از اطراف و اكناف توطئه‌ها و اقداماتى است كه براى تضعيف اثر شعارها و تعاليم اسلامى كشف مىكنيم . مجموع اين توطئه‌ها و اتحادها موجب تقويت حس درد مشترك در ميان مسلمين دردمند مىشود و بافت وجدان ملى ايشان را تقويت مىكند . آن بينش و اين احساس دردها امروزه رو به پيشرفت و توسعه است و مليت اسلامى بار ديگر در حال تولد است ، مليتى كه از مرزهاى قراردادى و اسلافى گذشته و همهء مسلمين و حتى همهء انسانهاى آزاد و يكتاپرست را فرا مىگيرد ، مليتى كه حاكميت هر قوم و طبقه و خانواده‌اى را نفى و انكار مىكند و آزادى و رهايى بشر از همهء غل و زنجيرهاى فكرى و اجتماعى و سياسى و هدايت او به آستان قرب پروردگار عالم اساس و زيربناى آن است .